Solucan Gübresi Üretiminde Uygulanan Yöntemler

solucan_gubresi_uretimiSolucan gübresi üretimi yapmayı düşünen girişimciler açık alanda klasik sıralı yığınlar halinde, kasalarda veya kapalı alanda tam otomasyon ile çalışan entegre sistem kurabilirler. Açık alanda yapılan klasik üretimde sıralı yığınlar veya yataklar oluşturulur. Eğer üretim alanında yığınlar yerine yataklar tercih edilmişse bunların derinliği 50-60 cm olmalı, organik atıklardan hazırlanan kompost sık aralıklarla düzenli bir şekilde ve ince katmanlar halinde solucanlara verilmelidir. Sıralı yığınlar halinde yapılan solucan gübresi üretiminde aynı şekilde besleme aşaması düzenli, sık aralıklarla ve ince katmanlar oluşturacak biçimde olmalıdır. Eğer besleme düzensiz ve gerektiğinden fazla yapılırsa arada işlenmemiş organik atıklar kalabilir ve alt katmanlarda ısıya veya nemsiz ortama maruz kalan solucanlar hareket etmekte güçlük çekebilir veya telef olabilir. Solucan gübresi üretiminde uzmanlaşmış olan girişimciler bu nedenle besleme aşamasının sık, düzenli ve ince tabakalar biçiminde olmasını uygun görüyor.

Kırmızı Kaliforniya solucanları organik atıkları tükettikçe yukarı doğru hareket ederler ve düzenli besleme sayesinde alt tabakada solucan humusu birikir. Solucanlar tarafından tüm atıklar işlendikten sonra yığınlar veya yataklar tamamen solucan humusu ile dolmuş olacak ve solucanların diğer yığınlara geçmesi sağlanacaktır. Elde edilen solucan humusu ise gerekli şartlar sağlandığında tarımda kullanılacak solucan gübresine dönüşecektir. İklim şartları sert olan coğrafyada açık alanda üretim yapmak mümkün değildir. Açık alanda ve toprak üzerinde basit yöntemler ile solucan gübresi üretimi yapmak için coğrafyanın ılıman iklime sahip olması gerekir. Ayrıca kış aylarında, üretim yapılan sıralı yığınları veya yatakları soğuktan korumak için örtmek gerekir. Her ne kadar iklim ılıman olsa bile açık alan solucanlar için risk oluşturur. Açık alanda solucanların yaşamlarını sürdürebilmesi için gereken ısı-nem dengesini sağlamak her zaman mümkün olmadığı için açık alanda ticari boyutta solucan gübresi üretimi önerilmez. Ilıman iklim şartlarında açık alanda yapılan üretimler olumlu sonuçlar vermiş olsa bile nem ve ısı her zaman istikrarlı olmadığı için solucanların üreme hızlarında düşüş,  solucan gübresi üretiminde verim ve kalite kapalı tesislere oranla daha düşük olmuştur.

Küçük ölçekli üretim yapacaklar için kasa ve sandık gibi kaplarda solucan gübresi üretimi son derece pratik ve uygundur. Solucanların sayısını ve gübre üretimini zirveye çıkarmak için pek çok otomasyon sistemi geliştirilmiş ve halen yeni sistemler üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Abd gibi ülkelerde vermikültür adı verilen bu sektöre makine sanayi destek vermekte, vermikompost üretiminde verim odaklı yeni makineler geliştirilmektedir. Amaç en verimli tesisi en az insan gücüne ihtiyaç duyacak şekilde kurmak ve teknolojinin tüm nimetlerinden yararlanmak olduğunda tabi ki tesis maliyeti oldukça fazla olmaktadır. Fakat bu şekilde sistem tam otomasyon ile çalıştığı için tesis giderleri ve insan gücü minimize edilmektedir. Böylece yapılan yatırım gelecekteki olası giderleri azaltmakta ve kar oranını maksimize etmektedir. Ayrıca klasik üretim yöntemlerine oranla otomasyon ile çalışan entegre bir tesiste yapılan üretimde, hem solucanların sayısı hem de verim daha yüksektir. Vermikültür alanında faaliyet gösteren işletmeler genel olarak üç çeşit üretim modeli kullanmaktadır. Teknoloji içermeyen klasik sistemler ful otomasyon sistemlere oranla çok daha fazla insan gücüne ihtiyaç duyar ve bunların solucan kütle üretimi ve solucan gübresi verimi daha düşüktür. Kurulacak işletmenin ne türde bir işletme alacağına kullanacağınız alan, sermayeniz ve tabi ki kompost hazırlamak için tercih edeceğiniz atıklar şekil verecektir. Solucan gübresi üretim tesisi kurmak isteyenler için uygulanabilecek yöntemleri şöyle sıralayabiliriz;

1) Kutular, sandıklar veya kasalar; Bu yöntem ticari boyutta yapılacak olan Kaliforniya solucanı yetiştiriciliği için pek uygun değildir. Kasanın zeminine biraz saman veya kıyılmış kağıt ile yatak hazırlandıktan sonra bir miktar kompost ile birlikte kasalar içine alınan solucanlar, tıpkı diğer sistemlerde olduğu gibi düzenli olarak azar azar olmak suretiyle yukarıdan beslenir. Besleme az, düzenli ve sürekli olarak devam ettiği sürece solucanlar taze besine ulaşmak için yüzeye doğru hareket eder ve alt tabakada humus birikir. Bu yöntemde kasanın alt tarafında hareketli bir sistem yoksa kasa dolduğunda alttaki humusu almak biraz zahmetlidir. Bu nedenle kasada yapılan üretim daha çok evsel atıkları değerlendirmek isteyen veya bu işi hobi amaçlı yapmak isteyenler için uygundur. Kasa sistemi ile solucan gübresi üretmek isteyenler için bazı firmalar manuel otomasyona sahip kasalar geliştirmiştir. Katmanlar halinde hazırlanan bu tür kasalarda alt kısmın hareketli olması sağlanarak biriken solucan humusu solucanları başka kasaya aktarmaya gerek kalmadan alt taraftan alınır. Böylece solucanlar hiçbir şekilde rahatsız edilmez ve üstten besleme, alttan ise işlenen solucan humusu alımı yapılır. Aslında büyük işletmelerde kullanılan yerden yüksek yataklar aynı mantık ile çalışır. Alt tarafta biriken solucan humusu hareketli sistem sayesinde otomasyon ile çıkartılır, üst taraftan ise otomatik düzenli beslenme sağlanır.

2) Maliyeti düşük olan zemin yataklı veya sıralı yığınlar; Açık alanda ve doğrudan toprağın üzerine hazırlanan sıralı yığınlar veya zemini kazmak suretiyle hazırlanmış yataklarda yapılan üretim en basit yöntemdir. Zemini kazarak hazırlanan yatakların derinliği 50-60 cm, genişliği 2,4 m olması uygundur. Yatakların veya yığın sıraların uzunluğu alanın büyüklüğüne göre ayarlanabilir ve üretim açısında pek önem arz etmez. Açık yığınlarda solucan gübresi üretimi doğrudan toprak üzerinde yapılabilir ve solucanlar düzenli beslendiği sürece bulundukları yığını terk etmezler. Fakat doğrudan toprak ile temas durumunda sisteme sıradan toprak solucanları, çeşitli mikro organizmalar ve böcekler musallat olabilir. Yığınlar veya yataklara serilen organik atıkların nem değeri sürekli kontrol edilmelidir. Açık alanda yapılan bu üretim şeklinde buharlaşma ve sızıntı sebebiyle organik atıklarda besin ve nem kaybı olabilir. Bu durum diğer yöntemlere oranla üretim sahasında daha fazla risk ve buna bağlı olarak çok daha fazla dikkat ister. Özellikle aşırı buharlaşmaya karşı nemi dengelemek daha fazla çaba gerektirebilir. Ayrıca sıradan toprak solucanları sisteme sızarak kültür solucanları ile çiftleşmek suretiyle çoğalabilirler. Böyle bir durumda yetiştirmekte olduğunuz Kaliforniya solucanları ile birlikte üreyen sıradan toprak solucanları verimi düşürecektir. Sıralı yığınlar halinde yapılacak üretim açık alan yerine kapalı bir alanda beton zemin üzerinde yapılırsa bütün riskler ortadan kalkacaktır.

3) Yerden yüksek ayaklı havuzlar (kasalar); Ayakları metal havuz (kasa) kısımları ise sert plastikten imal edilen basit üretim havuzlarıdır. Besleme ve hasat işlemi manüel olarak yapılır. Maliyeti son derece düşük olduğu için solucan gübresi üretiminde en yaygın kullanılan uygulamadır.

4) Otomatik besleme-kapaklı yataklar; Solucan gübresi üretiminde verimi ve solucan kütle üretimini maksimize etmek için yatakların en çok 70 cm derinliğe sahip olması ve beslemenin 2-3 cm’lik katmanlar biçiminde yapılması önemlidir. Bunu sağlamak amacıyla yatak kenarları üzerinde yükselen hareketli kapak sistemleri kullanılır. Bu sistem solucanlara az fakat sık aralıklarla besin verdiği için tüm atıkların işlenmesi ve solucanların yüzeye yakın biçimde taze besinle sürekli beslenmesi sağlanır. Ayrıca solucanların yüzeye yakın olması alt tabakada oluşabilecek olan ısınmaya ve nemsiz ortama karşı solucanları korur.

5) Yerden yüksek hareketli-besleme kapaklı yataklar; Solucanlar Organik atıkları genelde yüzeye yakın olan 10-15 cm’lik alan içerinde işler ve zamanla alt tarafta biriken işlenmiş solucan humusu yatakları doldurur. Günümüz teknolojisi biriken bu tabakayı solucanları rahatsız etmeden almak için yeni sistemler geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Hareketli otomasyon sistemi sayesinden üst taraftan sürekli besleme yapılır, alt taraftan ise solucan gübresine dönüşecek olan humus düzenli olarak alınır. Solucanları başka yığınlara veya yataklara taşımak gerekmediği için çok daha verimli bir sistemdir. Vermikompost üretiminde en verimli yöntem olan yerden yüksek hareketli yatak sistemi, büyük işletmelerin tercihidir ve üstün bir teknolojiye sahip olduğu için maliyeti yüksektir. Besleme ve üretilen solucan gübresini paketleme aşamasına kadar tüm faaliyetler otomasyon ile yapıldığı için, en az seviyede insan gücüne sahip olan üretim biçimidir. Ayrıca sistem, kompost hazırlama ve elde edilen solucan humusunun organik gübreye çevrilmesi için taşınması gereken alanlara otomatik olarak ulaştırır. Tam entegre bir tesis olarak planlanan bu işletmelerde, fermente ve kompost hazırlama aşamasından ürünü paketleme aşamasına kadar her türlü işlem otomasyon ile yapılabilir.

59 Yorum

  1. Otomasyon sistemi ne kadara mal olur. Ayrıca ben yeni başlayacağım, ancak hobi olarak değil ticari için yapmak istiyorum. İlk aşamada hangi sistemi önerirsiniz?

    1. Tesis maliyeti konusunda size bir fiyat vermem mümkün değil. Zaten ticari olarak solucan gübresi üretmeyi planlıyor olsanız bile mutlaka tesis kurmak zorunda değilsiniz. 10-50 bin arası solucan ile yerden yüksek kasalarda başlayabilirsiniz. Üstelik tek maliyetiniz kapalı bir alan ve solucanların barınacağı kasalar olur. Tabi ki birde solucanları beslemek için fermente edilmiş hayvan gübresine ihtiyacınız var. Eğer her şey yolunda giderse zamanda otomasyon sistemine sahip tesis kurarsınız. Ayrıca bu sürede tecrübe kazanmış olursunuz.

      1. Merhaba,
        Taze hayvan gübresi fermente edilmelidir deyip geçiliyor her yerde. Fermentasyon işlemi ile ilgili detaylı bilgi nasıl alabilirim ? Aşamaları yöntemleri nelerdir yardımcı olursanız sevinirim.

  2. Birde anlamadığım husus, ilk yatakta kağıt ve yaprak parçaları koyduktan sonra üstüne kompost koyduğumuzda humuslar yatağın içine girerse nasıl alınacak ve her katın yüksekliği ne kadar olması gerekir?

    1. Yasin bey ticari üretimde solucanlar için yatak hazırlamaya gerek yoktur. Solucanlar için yatak hazırlamak sadece hobi amaçlı yapılan mini projeler için geçerlidir. Üretim kasaları ortalama 60 cm derinliğe sahip olmalıdır.

  3. Serkan bey bir programda izledim kasanın içine 15 cm mama koyuyuorlar, daha sonra solucanları bırakıyorlar. O mama bittikten sonra yine 15 cm mama ekliyorlar ve kasa dolana kadar böyle devam ediyorlar, bu sistem doğru mudur? Ayrıca bu ölçülerin standarttı var mıdır? Mesela ne kadarlık bir kasaya, ne kadar mama, ne kadar solucan koymalıyız ve bu kasa ne kadar sürede tamamen gübre olur?

    1. Merhaba Yasin bey, 10 bin adet solucan için bir metre kare alan uygundur. Kasanın derinliği ise 60-70 cm kadar olmalıdır. Solucanları besleme kabına almadan önce alt kısma 10 cm kadar mama (kompost) koymanız gerekiyor. Solucanları besleme kabına aldıktan sonra yine 10 cm kadar mamayı üzerine yaymanız lazım. Daha sonra solucanlar mamayı tükettikçe aynı şekilde sık ama az miktarda mama takviyesi ile besleme devam etmelidir. Göz kararı ile besleme dört parmak kalınlığında olmalıdır. Bu solucan sayısı ve kabın büyüklüğü ile orantılı olarak 4 ile 7 günde bir besleme anlamına geliyor. 10 bin adet solucan bir metre karelik alanı 2-3 ay içinde solucan humusu ile doldurur. Bu süre solucanların yaşam koşulları ve neyle beslendiği ile alakalı olarak değişiklik gösterir.

      Solucan besleme kabında biriken solucan humusu hasat edildikten sonra yaklaşık 3 ay kendi haline bırakılarak solucan gübresine dönüşmesi sağlanır. Bu dinlenme sürecinde humus herhangi bir işlemden geçirilmez.

  4. Bilgilendirmeniz için çok teşekkür ederim. solucan humusunun kullanılabilmesi için yaklaşık 6 ay geçmesi gerekiyor yani. bide kasa üzerine delik açmaya gerek var mi hava için?

    1. Evet, ilk yıl solucan gübresi üretiminden para kazanmak pek olası değildir. İlk hasat 3 ay sonra yapılır, ayrıca 3 ayda humusun dinlenme süreci var. Biz bu yüzden girişimcilere ilk etapta büyük masraflar yapmadan ufaktan başlamalarını tavsiye ediyoruz. Belli bir birikiminiz varsa tabi ki doğrudan tesis kurmak mantıklı olabilir, ancak kredi ile bu işe girmek risklidir. Sonuçta ilk yıl para kazanma şansınız olmadığı için kredi ödeme ihtimaliniz yoktur.

      Ayrıca ufaktan başlamak size tecrübe kazandıracağı gibi pazar araştırması ve marka oluşturmak için zaman kazandırır. Beş metre karelik alanda 50 bin solucan ile başlarsanız ve bu minik canlılara iyi ortam koşulları sağlayıp iyi beslerseniz bir yılda solucan sayısını 16 katına çıkarırsınız. Bir yıl sonunda hem solucan gübresi üretimi için yeterli tecrübeniz hem de 800 bin adet kaliforniya solucanına sahip olursunuz.

      Yasin bey, solucangubresi.org henüz hazırlanma aşamasında olduğu için tüm ayrıntılar mevcut değil. Eğer diğer web sitemizdeki şu http://www.kirmizikaliforniyasolucani.org/solucan-gubresi-uretimi/ linki ziyaret ederseniz solucan gübresi üretimi hakkında daha fazla ayrıntıya ulaşabilirsiniz. (Linki kopyalayıp tarayıcınıza yapıştırın lütfen).

  5. Savas bey meraba cok soru soruyorum biliyorum ama merak ettillerimi baska kimsede bilmiyor. bu is icin nerden izin aliniyor ve ruhsat gerekiyormu yoksa cift ci – hayvancimi olunuyor. birde gubreleri musteri bulmak ve pazarlamak icin ne yapilmasi gerek yani internetten satismi yoksa ciftcilere tek tek gidip gorusmek vs mi

    1. Savas bey kasalari cekmece seklinde yapdam ve solucanlar uste ciktikca altta olusan gubreleri toplasam olur mu

      1. Çekmece şeklinde olması mümkün değildir. Zaten iç içe geçen katlı kaplarda solucan gübresi üretimi ticari projeler için değil hobi kitleri için uygundur. Eğer alttan hareketli üretim kasaları satın alamıyorsanız klasik üretim yapmanız gerekiyor. Yani hasat için solucanları diğer kasalara sizin tanımanız lazım.

    2. Evet, belediye sınırları içinde bir üretim tesisi kurmak için ruhsat almanız ve şirket kurmanız gerekiyor. Bunun için bir muhasebeciden yardım almanızı tavsiye ederim. Pazarlama aşaması tamamen sizin oluşturduğunuz marka ve yürüttüğünüz reklam çalışmalarına bağlıdır.

  6. Merhaba;
    Peki 10.000 adetlik bir kafese aylık ne kadar büyükbaş hayvan gübresi gider kilogram olarak? Ve belli bir hayvan gübresi var mıdır yoksa herhangi bir büyükbaş hayvan gübresi olabilir mi ? Bir de ortalama kaç günde bir gübre yani kompost eklemesi yapmalıyız ? Teşekkürler

  7. Peki solucanı ürettik, gübremizde hazır çuval çuval gübremiz oldu sonuç ne olacak yani sektörde elimizde ki ürünün birinci derece alıcısı kimler olacak ve bu piyası nasıl oluşturacağız yada piyasaya entegre olacağız sonuçta büyük firmalarda mevcut dimyat’a giderken elde ki pirinçten’de olmamak lazım; diye düşünmekte ve fikirlerinizi beklemekteyim, saygılarla.

    1. Merhaba,

      Sonuç olarak yapacağınız ticaret olacağı için kimse sizinle pazarlama stratejilerini paylaşmaz. Bu sizin becerinize kalmış bir durum. Ticaret her zaman risk içerir. Sonuçta elinizde yoğun talep gören bir ürün olacak ve bunu pazarlamak çokta zor olmasa gerek. O bahsettiğiniz büyük şirketler sizin gibi düşünseydi şimdi hiçbiri var olmazdı.

  8. Ben solucan gübresi üretimi yapmak istiyorum uygun yerim var ayrıca çiftçilik ve hayvancılıkla ailem uğraşmakta yani benim solucan için besin ve yer sıkıntım yok. 50 bin solucan ile bu ise başlamış olduğumda ben solucanlardan ne kadar süre zarfında urun elde edebilirim. Ayrıca üreme olanakları tahmini 1 yıl gibi bir süreçte ne kadar olur.

  9. Merhaba tecrübelerinizi paylaştığınız için teşekkür ederim size bir kaç soru sormak istiyorum cevaplarsanız bahtiyar olurum. Kaliforniya solucanı aynı zamanda olta balıkçılıgı için kullanılıyor mu? Aynı zamanda kanatlı hayvanlar kuş vs bu türü tüketiyorlar mı? Birde paketlenmiş kg fiyatı nedir? Teşekkürler.

  10. Merhabalar,

    Konu hakkında bilgilerinizi paylaşmanızdan dolayı ayrıca teşekkür ederim.
    Benim merak ettiğim konu akvaryum balıklarında canlı yem veya kurutulmuş olarak tüketilmesinde herhangi bir sorun var mıdır? Bünyesinde diğer hayvanlara zarar verebilecek bir bakteriyi bulunduruyor mudur? Bu solucanın bünyesinde ne kadar protein oranı vardır ? Bu konularda bir bilginiz var mıdır?
    Teşekkürler.

    1. Merhaba, solucanlar salgıladıkları solöm adlı sıvı sayesinde kendilerini bakterilere karşı korurlar ve herhangi bir hastalık riski taşımazlar. Protein açısından çok zengin bir yapıya sahip olduklarını daha önce bir kaç yabancı kaynakta okumuştum. Hatta yurt dışında kurutulup solucan unu yapıldıktan sonra balık ve tavuk yeminde protein desteği olarak kullanılıyor. Zaten bildiğiniz gibi toprak solucanları tatlı su balık avcılığı için canlı yem olarak en fazla tercih edilen olta yemidir.

    1. Merhaba, tavuk gübresi tavsiye etmiyoruz. Fermente olması için çok fazla işlem görmesi gerekiyor ve dolayısıyla mama maliyetini yükseltiyor. Ayrıca karışım miktarında veya fermente sürecinde hata yaparsanız solucanları öldürecek bir yapıya sahiptir. Sığır gübresi varken gereksiz risk almaya hiç gerek yok.

  11. İyi günler. Solucan gübresi üretimi hakkında uygulamalı bilgi alma imkanımız var mıdır? Üretim konusunda destek alma imkanımız varmı? Bu konuda yardımcı olabillirmisiniz? Teşekür ederim.

    1. Tesis kurulumu ile ilgili profesyonel danışmanlık hizmeti vermiyoruz, ancak solucan satışı yaptığımız müşterilerimize üretim konusunda telefon ile destek veriyoruz.

  12. Selam, 7 donum arazi içinde kahvaltı ve yemek veriyoruz. Her gün bir varil çay meyve, sebze ve yemek artığımız oluyor. Bunu değerlendirmek için solucan gübresi yapmak istiyorum. Solucanları nereden bulabilirim, nasıl satabilirim?

    1. Selam, çay posası ve meyve-sebze artıkları solucanlar tarafından en fazla tercih edilen besinlerdir. Bunları karıştırıp bir kenarda 1 hafta beklettikten sonra solucanlara verebilirsiniz. Yemek artıkları yağlı oldukları için solucan maması yapımında kullanılmıyor. Bunları çöpe atmak yerine çevredeki kedi, köpek gibi hayvanları beslemek için kullanmak insanlık görevimizdir.

      Solucan tedarik etmeniz konusunda yardımcı olabilirsiniz. http://www.solucangubresi.org/solucan-siparis-formu/

  13. Merhaba, solucan gübresi de normal hayvansal gübre sınıfına girdiğinden bildiğim kadarıyla ısıl işleme tabi tutulması gerekiyor. Isıl işleme tabi tutulan solucan gübresi aktif değerlerinden kayıplara uğrar mı. Yani bitki üreticisi bundan alacağı verim konusunda etkilenir mi? Yardımlarınız için şimdiden teşekkürler.

    1. Isıl işleme tabi tutulmasını bakanlık istiyor. Bu durumda böyle bir kayıp olması pek mümkün gözükmüyor.

  14. İyi günler kolay gelsin. Bu hazırladığımız 60 cm derinliğindeki havuzlarda ortalama ne kadar solucan yaşar ve ne kadar gübre üretebilirler?

  15. Öncelikle kolay gelsin. Ben şuan bu işi yapmak için araştırma yapıyorum ve en yakın zamanda bu sektöre atılmak istiyorum. Ben 50.000 solucan ile başlamayı düşünüyorum, yani bunun içinde yapacağım havuz ebatları 1.50 cm ye 1.10 cm, boy olarak ta 60 cm yapmayı düşünüyorum. Öncelikle bu havuzun içerisine kaç solucan sala bilirim? En az ve en fazla miktar olarak. Birde hayvan gübresini, yani mamayı 40 gün bekletmemiz gerekiyormuş. Bunu seperator makinesinden geçirsek bile 40 gün bekletmemiz gerekiyor mu? Ayrıca verdiğim ebatlara göre ortalama 25.000 solucan bırakmış olursak 3 ayda 75.000 olacağını sanıyorum. Böyle olursa 2 havuz daha almam gerekecek. Solucanları nasıl ayırmam gerekiyor? Ne kadar zaman içerisinde gübreyi satışa sunabilirim? 6 ay kadar sürer diyorlar. Ben bu işi ticarete dökmek istediğimden 6 ayda 5 ton çıkartırsam bana geri dönüşü ortalama 10.000 TL olur. 6 ayda bunun pek bir getirisi olacağını sanmıyorum. Beni bu konularla ilgili biraz aydınlatırsanız gerçekten çok sevinirim. Teşekkürler.

  16. Selamlar , kompost hazırlarken %70 sığır dışkısı %30 gerekli materyaller (çay posası vs) demişsiniz . Şimdi 100.000 adet ile başladığımızda 1 sene sonra 1.6 milyon kadar olduklarını varsayarak; başlangıçta ihtiyacım olan 1800 kg kompost içine 1200 kg dışkı +600 kg posa koyuyoruz. 1 sene sonunda ihtiyacım olan aylık kompost miktarı yaklaşık olarak 30 ton. Hayvancılıkla uğraştığımız için 20 ton dışkı temininde problem yaşamayacağız, ancak kalan 10 ton posa için sanırım problemli bir süreç olacak . Soruma gelince, posayı ileride zor temin edeceğimiz için; bunun yerine ben mısır silaşı koysam, ancak silaş asidik yapıda olduğu için; dışkı ile beraber harmanlayıp 2 ay kadar fermentasyona uğramasını sağlasam solucanlar için bir problem yaratır mı?

    Bir diğer soru ise, siz solucan alımı yapıyor musunuz? Ya da solucan gübresi üretimi yapan müşterilerinize, 1 yılı geçtikten sonraki safhada elimizde coğalmış vaziyette olan solucanların satışı konusunda bir yönlendirme yapıyor musunuz? Sonuç itibariyle 2 sene sonunda 256 adet tank kapasitesine ulaşamayacak olanlar (100.000 adet ile başlandığını düşünelim), sürekli üremekte olan solucanları nasıl değerlen direbilir?

    3. Ve son soru olarak, kompost hazırlanırken dışkı dışında verilecek olan malzeme sizce çay posası dışında ne olabilir, bulunması kolay bir şey var mı?

    İlginize teşekkür eder, iyi çalışmalar dilerim.

  17. Merhaba,

    4 adet solucan kasamda, yaklaşık son 3 aydır homojen olarak üstten besleme yapmama rağmen, yemin belirli bölgelerinin yenmiş belirli bölgelerin ise hiç dokunulmamış olduğunu görüyorum. Büyükbaş hayvan gübresi ve çay posası kullanıyorum ve bu iki malzemeyi karıştırıp elekten geçiriyorum. Bölüm bölüm yenmesinin sebebi sizce ne olabilir? Sulama, böyle bir problem yaşamadığım zamanlardaki gibi, değişiklik yapmadım. Bir de önceden çok daha fazla yumurta görürdüm. Şu sıralar neredeyse yumurta gözüme çarpmıyor. Yumurtlamayı arttırmada, yumurta kabuğu takviyesi işe yarayabilir mi? Ya da siz ne önerirsiniz?

    İyi çalışmalar.

    1. Merhaba, eğer solucanları beslemek için yanmış hayvan gübresi kullanıyorsanız verim almanız imkansız. Taze hayvan gübresini çay posası veya elinizde var olan diğer bitkisel atıklar ile birlikte 4 günde bir karıştırarak 40 gün fermente etmelisiniz. Ayrıca nasıl elekten geçirdiğinizi anlamadım. %80 neme sahip kompost elekten geçmez. Mama (kompost) %80 nemli olarak fermente edilmek zorundadır. Aksi taktirde fermente olmaz. Fermente edilmiş kompost elekten geçirilmez.

      1. Yemi çuvallarda saklıyorum. Yem, tamamen yanmış hayvan gübresi değil. Yarı fermente olmuş. Elemekten kastım, çuvallar üst üste olduğu için ağırlıktan dolayı büyük bir kütle haline gelmiş olan gübreyi, solucanların yemesi için daha küçük parçalara ayırmak. Bu işlemi yaptıktan sonra da yeterli neme ulaşıncaya kadar ıslatıp solucanlara veriyorum.
        Bir de, kasalarımı yüksekliği 60cm, yarısından fazlası dolmuş durumda. Alt kısmın havalanmıyor olması, gaz çıkışına sebep olup, solucanları ölmesine veya olumsuz etkilenmesine sebep olabilir mi?
        Kokon bırakma konusunda düşünceleriniz nelerdir?

        1. Bu şekilde verim almanız mümkün değil. Çuvallarda bekleyen kompost ne durumda bilemediğim için tam olarak size fikir vermem mümkün değil. Fakat yanmış hayvan gübresi değilse çuvalları uygun bir alana boşaltın ve içine bol miktarda çay posası veya diğer bitkisel atıklardan karıştırıp en az 20 gün daha %80 nemli bir şekilde fermente edin. Ben bununda çözüm olacağına inanamıyorum ama denemekte fayda var. En mantıklı olan taze sığır gübresini ağırdan toplayıp bitkisel atıklar ile karıştırıp 4-6 günde bir karıştırarak 40 gün fermente etmektir. Ortalıkta kokon yoksa; solucanlar safkan olmayabilir, beslenme yetersiz olabilir, nem yetersiz veye fazla olabilir, ortam sıcaklığı fazla veya çok düşük olabilir. Fakat sizin sorununuz beslenme olduğu için muhtemelen yetersiz beslendikleri için yumurta sayısı çok düşüktür.

  18. Merhaba, yığından solucanları çekmek için sebze kasalarına mama koyup haftada en az 1 kere çekim yapıyoruz, ama çok verimsiz ilerliyor. Bu konuda yardımcı bilgi verebilir misiniz?

    1. Merhaba, hasat başlamadan önce solucanları 1 hafta aç bırakıyoruz. Daha sonra kasalara nem oranı biraz yüksek olan mama hazırlayıp dolduruyoruz. Çoğu zaman hasat için koyduğumuz kasalar 20 günde ancak doluyor. 1 hafta genelde yetersiz oluyor.

  19. Admin, solucan kasamızda çeşitli böceklerin yok edilmesi için neler yapmalıyız ve tekrar böceklerin gelmemesi için neler yapmalıyız cevap yazarsanız sevinirim saygılar…

    1. Etçil böcek olmadığı sürece zararları olmaz. Hatta pek çoğunun üretime katkıları var. Bu nedenle mücadele etmeye gerek yok.

      1. Teşekkür ederim admin. yaklaşık bir buçuk ton elimde solucan gübresi var. Acaba nasıl satabilirim ve gübrenin kilosunu kaça satabilirim? Cevap yazarsanız sevinirim.

  20. Merhaba, ben bir konuda bilgi almak istiyorum. Ben taze gübreyi nasıl fermente edebilirim? Doğal yollarla suda yıkama yolu ile olur mu? Yıkadık dan sonra kapalı bir şekilde bir süre dinlenmeye bırakıp, bir iki gün içinde karıştırmak koşulu ile sağlıklı olur mu? Bu karıştırma süresinde ilave çay posası ve bitkisel katkıları ile ne kadar süre bekletmem gerekiyor? Ayrıca tuğla ile yapılmış 1,50 – 1,50 – 90 cm havuzlarda yetiştirme yapabilir miyim? İçi fayans kaplı olarak.

  21. Admin, beyaz renkli 5-6 bacağı olan bit kadar boyutlarda böcekler var. Görünce ben kaşınmaya başladım. Bunların hayvanlara yada bize karşı bir zararı var mıdır? Evin bir bölümünü kullanıyorum. Sonra evi böcekler basıp bizi evden kovmasın:D

    1. Artık çok geç, eviniz çoktan istila edilmiş durumda :). Merak etmeyin onlar bit değil, yay kuyruk böceği. Size ve solucanlara zarar vermezler. Solucanlar ile aynı ortamda yaşamayı severler ve gübre üretime katkıları var. Zıplamak konusunda yetenekli olsalar bile kompsot içinden çıktıkları zaman kuru ortamda ölürler. Bu yüzden pek dışarı çıkma eğilimleri yoktur. Yani evi istila etmeleri imkansız.

  22. Merhaba, makale için teşekkür ederim. Kırklareli’nde 300 bin solucanla üretime başladık, solucan sayımız şu anda 1.5 – 2 milyon civarında. Haliyle 160 metrekare olan kapalı alan tesisimizi genişletmemiz gerekiyor. Önümüzde iki seçenek var. Ya 10 bin ek bir maliyete katlanarak yeni bir baraka ya da hobi sera inşa edeceğiz, ya da açık alanda yaparak bu maliyetten kurtulacağız. Açık alanda yapmayı düşündüğümüz iş, 30 metreye 2.5 metre eninde plastik brandaların üzerinde gübre üretimi yapmak ve gübre yığınlarının üzerini sera naylonuyla örterek yağmur, kar ve soğuktan solucanları korumak, sulamayı manüel olarak püskürtme sistemiyle yapmak.
    Kırklareli haliyle kışın oldukça soğuk bir yer. Dediğim şekilde açık alanda üretim yapmamız sizce mümkün mü, sakıncaları var mı ya da ürünün kalitesini kapalı alanda üretilene kıyasla düşürür müyüz?
    Saygılarımla.

    1. Merhaba, kışın -15 dereceyi gören bir iklimde dışarıda üretim yapmak çok zor olur. Kompost ve solucanlar toprak ile temas etmez ise solucan gübresi kalite açısından etkilenmez. Ayrıca her ne kadar naylon ile alttan ve üstten takviye yapsanız bile donarak ölme ihtimalleri var. Eğer donarak ölmezler ise en kötü ihtimal üretim ve üreme tamamen durur. Hatta kış uzun sürerse sürekli uykuda kalacakları için açlıktan ölme riskleri var. Kompost içindeki ısı 7 dereceden aşağı inerse uykuya yatarlar.

  23. Kolay gelsin iyi çalışmalar.
    Benim sormak istediğim iki nokta var; biri besleme ve verimle ilgili, diğeri de fazla solucanlarla ilgili.
    Şimdi yerde beton zemin üstünde beslenerek yönlendirme usulu ile çalışıldığında verilen mamaya göre verim daha yüksek diye bir yorum yada yetiştirme tekniği duydum. Diyeyim diğeri de sürekli akış sistemi. Bu sistemde de verdiğiniz yemin yarısını gübreye çevirme durumu varmış. Bu işin doğrusu nedir?
    ikincisi de elimizdeki fazla solucanları kime ve nasıl satabiliriz? Kolay gelsin.

    1. Bu tür şehir efsaneleri ile kafanızı karıştırmayın. Solucanlar kaliteli mama ile uygun koşullar altında prosedüre uygun şekilde beslendiği sürece aynı verim alınır. Manüel üretim veya sürekli akış sistemi olması üretim miktarını değiştirmez. Mama kalitesi aynı olduğu halde sürekli akış sistemine 15 günde bir 25 cm, yerdeki yığına ise prosedüre uygun şekilde 5 günde bir 7 cm mama takviyesi yaparsanız tabi ki arada uçurum kadar fark olur. İşin sırrı; kaliteli kompost ile sık aralıklarla azar azar beslemek. Maalesef pazarlama konusu bizim uzmanlık alanımız değil. O işe pazarlama danışmanımız bakıyor.

  24. Merhaba yazdıklarınızı ve birçok yorumu okudum.
    Şöyle bir sorunum var, solucanlara verdiğimiz mama su verdikçe katılaşıp taşlaşıyor. Bunun sebebini merak ediyorum.
    Diğer sorum hayvan gübresinin fermente olması için 4 aydan bahsediliyor. Yazılarınızda 40 günün yeterli olabileceğini söylemişsiniz. Buna da açıklık getirirseniz çok sevinirim. Şimdiden çok teşekkürler.

    1. Merhaba, bizde mamada herhangi bir katılaşma olmuyor. Her materyalin fermente süresi farklıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir